Polskie prawo nie traktuje wszystkich paralizatorów jednakowo. Granicę wyznacza jeden parametr techniczny: średnia wartość prądu w obwodzie. Urządzenia do 10 mA są dostępne dla każdej pełnoletniej osoby, natomiast te powyżej tej wartości ustawa zalicza do broni — i tu zaczynają się formalności, dokładnie takie same w duchu jak przy broni gazowej czy pneumatycznej.
Co mówi ustawa o broni i amunicji
Kwestię reguluje ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Jej art. 4 ust. 1 zalicza do broni m.in. „przedmioty przeznaczone do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej" — to właśnie ustawowa definicja broni elektrycznej, pod którą podpadają paralizatory i tasery.
Od tej zasady jest jednak istotny wyjątek. Zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy pozwolenia nie wymaga posiadanie przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej „o średniej wartości prądu w obwodzie nieprzekraczającej 10 mA". Innymi słowy: słabszy paralizator jest legalny bez żadnych zezwoleń, mocniejszy — tylko z pozwoleniem.
Paralizator do 10 mA — bez pozwolenia
Zdecydowana większość paralizatorów sprzedawanych w polskich sklepach z akcesoriami do samoobrony mieści się w limicie 10 mA. Taki sprzęt można kupić, posiadać i nosić przy sobie bez rejestracji, bez badań i bez wizyty na komendzie. Sklepy wymagają zwykle pełnoletności kupującego — sprzedaż dzieciom środków obezwładniających nie wchodzi w grę.
Warto pamiętać o rozróżnieniu: legalne posiadanie nie oznacza dowolności użycia. Paralizator wolno wykorzystać w warunkach obrony koniecznej, czyli do odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu. Użycie go w innej sytuacji — np. w bójce, którą samemu się sprowokowało — może skończyć się odpowiedzialnością karną za naruszenie nietykalności lub spowodowanie uszczerbku na zdrowiu.
Paralizator powyżej 10 mA — potrzebne pozwolenie
Urządzenie o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA to w świetle ustawy broń elektryczna. Pozwolenie na taką broń — podobnie jak na miotacze gazu obezwładniającego — wydaje komendant powiatowy Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych komendant oddziału Żandarmerii Wojskowej (art. 9 ust. 3 ustawy).
Posiadanie broni bez wymaganych dokumentów jest w ustawie o broni i amunicji obwarowane sankcjami — jej przepisy karne (art. 51) przewidują za tego typu wykroczenia karę aresztu albo grzywny. W praktyce oznacza to, że sprowadzenie „mocnego" tasera z zagranicy bez pozwolenia nie jest sprytnym obejściem przepisów, tylko prostą drogą do postępowania i konfiskaty urządzenia.
Skąd zamieszanie wokół legalności?
Wątpliwości biorą się stąd, że potocznie „paralizator" oznacza wszystko — od gadżetu za kilkadziesiąt złotych po profesjonalny taser strzelający elektrodami na odległość. Ustawa tymczasem nie patrzy na nazwę handlową ani wygląd, tylko na parametr prądowy. Dwa urządzenia wyglądające identycznie mogą mieć zupełnie różny status prawny. Dlatego przed zakupem — zwłaszcza za granicą lub z drugiej ręki — trzeba sprawdzić w specyfikacji średnią wartość prądu w obwodzie, a nie efektowne woltaże z reklamy. Miliony woltów na opakowaniu nie mają znaczenia prawnego; liczą się miliampery.
FAQ
Czy paralizator jest legalny w Polsce?
Tak, jeśli średnia wartość prądu w obwodzie nie przekracza 10 mA — taki paralizator można posiadać bez pozwolenia na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Mocniejsze urządzenia to broń elektryczna wymagająca pozwolenia.
Paralizator — czy jest legalny bez pozwolenia dla każdego?
Dla osób pełnoletnich — tak, w wariancie do 10 mA. Nie trzeba go rejestrować ani zgłaszać. Powyżej 10 mA konieczne jest pozwolenie wydawane przez komendanta powiatowego Policji.
Czy można nosić paralizator przy sobie na ulicy?
Paralizator do 10 mA można legalnie nosić przy sobie do samoobrony. Użyć go wolno jednak wyłącznie w warunkach obrony koniecznej — bezpodstawne porażenie kogoś prądem to przestępstwo niezależnie od legalności samego urządzenia.
Co grozi za posiadanie paralizatora powyżej 10 mA bez pozwolenia?
Przepisy karne ustawy o broni i amunicji (art. 51) przewidują za posiadanie broni bez wymaganych uprawnień karę aresztu albo grzywny, a samo urządzenie podlega zatrzymaniu.
Źródła
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji — tekst ujednolicony, Lexlege: https://lexlege.pl/ustawa-o-broni-i-amunicji/ (definicja broni elektrycznej w art. 4 ust. 1, wyjątek 10 mA w art. 11 pkt 7, organ wydający pozwolenie w art. 9 ust. 3)
- Art. 51 ustawy o broni i amunicji — przepisy karne, Lexlege: https://lexlege.pl/ustawa-o-broni-i-amunicji/art-51/ (kara aresztu albo grzywny za wykroczenia z ustawy)