Kusze sprzedaje się w Polsce swobodnie — w sklepach z akcesoriami łuczniczymi, na aukcjach internetowych, jako sprzęt do strzelania do tarczy w ogrodzie. Ta łatwość zakupu nie ma jednak nic wspólnego z legalnością posiadania. W świetle ustawy o broni i amunicji kusza to broń na takich samych zasadach jak pistolet — z tą różnicą, że dla broni palnej ludzie wiedzą, iż potrzeba pozwolenia, a przy kuszy wciąż pokutuje mit „to tylko sprzęt sportowy”.
Ustawa nie robi wyjątków dla kuszy sportowej
Podstawą jest ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Jej art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. b wprost zalicza do broni „broń cięciwową w postaci kusz” — obok kastetów, nunczaków i broni białej. To nie kwestia interpretacji: kusza jest wymieniona w przepisie z nazwy.
Skoro kusza jest bronią w rozumieniu ustawy, jej posiadanie wymaga pozwolenia (art. 9 ustawy) — chyba że przepis przewiduje wyjątek. Art. 11 ustawy zawiera zamkniętą listę takich wyjątków: znajdują się na niej m.in. ręczne miotacze gazu, słabsze paralizatory (do 10 mA) czy broń pneumatyczna. Kuszy na tej liście nie ma. Innymi słowy: w odróżnieniu od gazu pieprzowego czy typowego paralizatora, na kuszę nie ma żadnej furtki „bez pozwolenia dla każdego dorosłego”. Przepisy nie rozróżniają przy tym kuszy sportowej, kolekcjonerskiej, myśliwskiej czy zabawkowej — liczy się wyłącznie to, czy urządzenie miota bełty siłą naciągniętej cięciwy.
Kto może dostać pozwolenie na kuszę
Pozwolenie na broń, w tym na kuszę, wydaje właściwy komendant wojewódzki Policji, jeśli wnioskujący wykaże ważny powód — ustawa wymienia m.in. cele kolekcjonerskie, pamiątkowe i sportowe. W praktyce oznacza to badania lekarskie i psychologiczne oraz zdanie egzaminu przed komisją policyjną — dokładnie taką samą procedurę, jak przy staraniu się o pozwolenie na broń palną. „Chcę mieć kuszę do strzelania w ogrodzie” ważnym powodem w rozumieniu ustawy nie jest.
Dlatego zdecydowana większość osób kupujących kuszę w internecie robi to bez najmniejszego zamiaru przechodzenia tej procedury — i tym samym bez pozwolenia, którego ustawa wymaga.
Co grozi za kuszę bez pozwolenia
Posiadanie kuszy bez wymaganego pozwolenia jest wykroczeniem z art. 51 ustawy o broni i amunicji, zagrożonym karą aresztu albo grzywny. Sąd może dodatkowo orzec przepadek kuszy na rzecz państwa — nawet jeśli formalnie nie należała do sprawcy. To ten sam przepis i ten sam tryb odpowiedzialności, jak w przypadku kastetu czy paralizatora powyżej dopuszczalnej mocy: sprawa trafia do sądu jako wykroczenie, a nie jako poważne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu publicznemu.
A polowanie z kuszą?
Tu sprawa jest jeszcze prostsza — nawet z pozwoleniem na broń kusza nie pomoże w lesie. Prawo łowieckie zakazuje w Polsce polowań z użyciem łuku lub kuszy na zwierzynę łowną; dozwolona jest wyłącznie broń palna spełniająca wymogi rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy. Polscy zwolennicy łucznictwa myśliwskiego, chcący zapolować z kuszą legalnie, muszą wyjeżdżać do jednego z kilkunastu krajów europejskich, które na to zezwalają — m.in. Danii, Finlandii czy Słowacji. Wyjątkiem od ogólnego zakazu jest za to łowiectwo podwodne, gdzie kusza służy do połowu ryb pod wodą na zupełnie innych zasadach.
FAQ
Czy kusza jest legalna w Polsce?
Nie w sensie swobodnego zakupu i posiadania. Ustawa o broni i amunicji zalicza kuszę do broni (art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. b), a jej posiadanie bez pozwolenia jest wykroczeniem z art. 51 tej ustawy.
Czy można kupić kuszę bez pozwolenia?
Kupić — tak, sklepy tego nie weryfikują. Legalnie posiadać — nie, chyba że wcześniej uzyskało się pozwolenie na broń wydawane przez komendanta wojewódzkiego Policji, po badaniach i egzaminie.
Co grozi za posiadanie kuszy bez pozwolenia?
Kara aresztu albo grzywny za wykroczenie z art. 51 ustawy o broni i amunicji, a sąd może dodatkowo orzec przepadek kuszy — nawet jeśli nie należała do sprawcy.
Czy wolno polować z kuszą w Polsce?
Nie. Prawo łowieckie zakazuje polowań z użyciem kuszy lub łuku na zwierzynę łowną, niezależnie od posiadanego pozwolenia na broń. Wyjątkiem jest łowiectwo podwodne, gdzie kusza służy do połowu ryb.
Źródła
- Art. 4 ustawy o broni i amunicji — Lexlege: https://lexlege.pl/ustawa-o-broni-i-amunicji/art-4/ (klasyfikacja kuszy jako broni cięciwowej, art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. b)
- Art. 11 ustawy o broni i amunicji — Lexlege: https://lexlege.pl/ustawa-o-broni-i-amunicji/art-11/ (zamknięta lista wyjątków od obowiązku pozwolenia — bez kuszy)
- Art. 51 ustawy o broni i amunicji — Lexlege: https://lexlege.pl/ustawa-o-broni-i-amunicji/art-51/ (wykroczenie za posiadanie broni, w tym narzędzi zagrażających życiu lub zdrowiu, bez wymaganego pozwolenia; kara aresztu albo grzywny, przepadek)
- Lowiec.com.pl — „Polowanie z łukiem i kuszą”: https://lowiec.com.pl/blog/polowanie-z-lukiem-i-kusza (potwierdza zakaz polowań z łukiem/kuszą w polskim Prawie łowieckim oraz listę krajów UE dopuszczających łucznictwo myśliwskie)